Ποιοι δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου
Δικαίωμα μπορεί να έχουν ο επιζών σύζυγος ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης, τα παιδιά και, με ειδικές προϋποθέσεις, ο διαζευγμένος σύζυγος. Η σύνταξη λόγω θανάτου είναι αυτοτελές ασφαλιστικό δικαίωμα, όχι κληρονομιά: δεν αρκεί να είσαι συγγενής ή να αναφέρεσαι σε διαθήκη.
- Σύζυγος ή μέρος συμφώνου συμβίωσης: ελέγχεται η διάρκεια του γάμου ή του συμφώνου. Κατά κανόνα απαιτούνται τρία έτη, αλλά υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως περιπτώσεις ατυχήματος ή απόκτησης παιδιού.
- Παιδιά: δικαιούνται σύνταξη εφόσον είναι άγαμα και δεν έχουν συμπληρώσει το 24ο έτος. Δεν απαιτείται να σπουδάζουν.
- Παιδιά με αναπηρία: η συνέχιση πέρα από το ηλικιακό όριο εξετάζεται με ειδικές προϋποθέσεις ανικανότητας για εργασία και χρόνου εμφάνισής της.
- Διαζευγμένος σύζυγος: εξετάζονται σωρευτικά όροι για τη διάρκεια του γάμου, τη διατροφή, το εισόδημα και την οικογενειακή κατάσταση.
Η ημερομηνία θανάτου καθορίζει το εφαρμοστέο πλαίσιο, ιδίως σε παλαιότερες υποθέσεις. Αν είσαι σύζυγος, δες και τον ειδικό οδηγό για τη σύνταξη χηρείας.
Τι ελέγχεται στην ασφάλιση του θανόντος
Αν ο θανών ήταν ήδη συνταξιούχος, ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει τη σύνταξη που λάμβανε και τα πρόσωπα που δικαιούνται μερίδιο. Αυτό συνήθως εννοείς όταν αναζητάς «μεταβίβαση σύνταξης λόγω θανάτου». Αν ήταν ασφαλισμένος χωρίς να έχει συνταξιοδοτηθεί, πρέπει πρώτα να διαπιστωθεί αν ο χρόνος ασφάλισής του επαρκεί για σύνταξη λόγω θανάτου.
Δεν εφαρμόζεις μηχανικά τα γενικά όρια ηλικίας σύνταξης γήρατος. Ο θανών δεν χρειάζεται να είχε φτάσει σε ηλικία συνταξιοδότησης. Οι ασφαλιστικές προϋποθέσεις εξαρτώνται από τον πρώην φορέα, τον χρόνο ασφάλισης και, όπου προβλέπεται, την αιτία θανάτου.
Συγκέντρωσε στοιχεία για όλους τους φορείς, τυχόν εργασία στο εξωτερικό και περιόδους που λείπουν από το ηλεκτρονικό ιστορικό. Σε μη μισθωτό μπορεί να χρειάζεται έλεγχος οφειλών. Για κενά στην καταγραφή, δες τον οδηγό για τα ένσημα και τον ασφαλιστικό χρόνο. Μην θεωρήσεις ότι η απουσία μιας περιόδου από την οθόνη σημαίνει ότι ο χρόνος έχει χαθεί.
Ποσοστά συζύγου και παιδιών: πώς βγαίνει το ποσό
Στο ισχύον γενικό πλαίσιο, το ποσοστό του επιζώντος συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης είναι 70% της σύνταξης που λάμβανε ή δικαιούνταν ο θανών. Για κάθε δικαιούχο παιδί το ποσοστό είναι 25%. Η βάση υπολογισμού δεν είναι απλώς το καθαρό ποσό που έμπαινε στον τραπεζικό λογαριασμό του θανόντος.
Όταν υπάρχουν περισσότεροι δικαιούχοι, τα ποσοστά δεν προστίθενται ανεξέλεγκτα. Εφαρμόζονται κανόνες συνολικού ορίου και επιμερισμού· όταν το άθροισμα υπερβαίνει τη σύνταξη του θανόντος, μπορεί να περιορίζονται τα μερίδια των παιδιών. Ειδικοί κανόνες ισχύουν για παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς.
Αν υπάρχει δικαιούχος διαζευγμένος σύζυγος, το συζυγικό μερίδιο επιμερίζεται σύμφωνα με τις σχετικές προϋποθέσεις. Επίσης, γάμος που έγινε μετά τη συνταξιοδότηση του θανόντος μπορεί να χρειάζεται ειδικό έλεγχο λόγω διαφοράς ηλικίας. Τυχόν κατώτατα όρια, κρατήσεις υγειονομικής περίθαλψης και φόρος επηρεάζουν το τελικό πληρωτέο ποσό. Γι’ αυτό το 70% δεν σημαίνει αναγκαστικά το 70% της παλιάς καθαρής τραπεζικής πίστωσης.
Τι ισχύει πλέον αν εργάζεσαι ή παίρνεις δική σου σύνταξη
Η παλιά περικοπή κατά 50% μετά την πρώτη τριετία έχει καταργηθεί. Με την τροποποίηση του ν. 4387/2016 που ψηφίστηκε στις 21 Ιουλίου 2026, ο επιζών διατηρεί το ποσοστό 70% χωρίς χρονικό περιορισμό, ακόμη και αν εργάζεται ή λαμβάνει άλλη σύνταξη. Δεν ισχύει πλέον η μείωση από 70% σε 35% για αυτόν τον λόγο.
Οι συντάξεις που είχαν ήδη περικοπεί αποκαθίστανται, με τις πρώτες αυξήσεις στις συντάξεις Σεπτεμβρίου 2026. Αν η δική σου πληρωμή εξακολουθεί να εμφανίζει την παλιά περικοπή, έλεγξε το ενημερωτικό και ζήτησε από τον e-ΕΦΚΑ έλεγχο της εφαρμογής της αλλαγής, αναφέροντας την απόφαση και τον μήνα πληρωμής.
Η κατάργηση αφορά τη συγκεκριμένη περικοπή, όχι κάθε λόγο μεταβολής του δικαιώματος. Νέος γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης του επιζώντος, γάμος παιδιού ή συμπλήρωση του ηλικιακού του ορίου μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή ή ανακατανομή. Δήλωνε τις μεταβολές ώστε να αποφεύγεις ποσά που αργότερα θα ζητηθούν πίσω.
Πώς κάνεις αίτηση μεταβίβασης σύνταξης
Ξεκίνα από την υπηρεσία «Αίτηση συνταξιοδότησης» στο gov.gr ή τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ. Επίλεξε την αίτηση λόγω θανάτου που αντιστοιχεί σε θανόντα συνταξιούχο ή ασφαλισμένο. Η καταχώριση του θανάτου στο ληξιαρχείο δεν αντικαθιστά την αίτηση σύνταξης.
- Έλεγξε τα στοιχεία: ΑΜΚΑ και ΑΦΜ δικά σου και του θανόντος, οικογενειακή κατάσταση και στοιχεία επικοινωνίας.
- Προετοίμασε τον φάκελο: στοιχεία θανάτου, γάμου ή συμφώνου, οικογενειακής κατάστασης, ασφαλιστικού ιστορικού και IBAN στον οποίο είσαι δικαιούχος.
- Δήλωσε σωστά τους δικαιούχους: για ανήλικο ενεργεί ο νόμιμος εκπρόσωπος. Μην υποθέσεις ότι η αίτηση του συζύγου καλύπτει αυτόματα κάθε παιδί.
- Υπόβαλε και κράτησε το πρωτόκολλο: παρακολούθησε αιτήματα για συμπληρωματικά έγγραφα και απάντησε μέσα στην προθεσμία που αναφέρεται.
Ορισμένα στοιχεία αντλούνται αυτεπάγγελτα, αλλά μπορεί να ζητηθούν πρόσθετα δικαιολογητικά για διαζύγιο, αναπηρία ή ασφάλιση στο εξωτερικό. Αν υπήρχε επικουρική σύνταξη ή ασφάλιση, έλεγξε και την αντίστοιχη αίτηση λόγω θανάτου. Δες αναλυτικά τα βήματα στον οδηγό αίτησης συνταξιοδότησης.
Έναρξη, αναδρομικά και έλεγχος της απόφασης
Κατά κανόνα, το δικαίωμα αρχίζει από την πρώτη ημέρα του μήνα μετά τον θάνατο, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις. Όμως η καθυστερημένη αίτηση μπορεί να περιορίσει την αναδρομική καταβολή. Μην περιμένεις να συγκεντρωθεί κάθε παλιό ασφαλιστικό έγγραφο χωρίς να ελέγξεις πρώτα πώς υποβάλλεται η αίτηση και πώς συμπληρώνεται ο φάκελος.
Όταν εκδοθεί η απόφαση, έλεγξε την ημερομηνία έναρξης, τη βάση υπολογισμού, τους δικαιούχους, τα ποσοστά και τυχόν μειώσεις. Σύγκρινε τα αναδρομικά με την περίοδο που καλύπτουν και με ποσά που ίσως έχουν ήδη καταβληθεί. Για τις κρατήσεις χρησιμοποίησε τον οδηγό ανάγνωσης του ενημερωτικού σημειώματος σύνταξης.
Αν εντοπίσεις λάθος, ζήτησε αιτιολογημένο έλεγχο και διάβασε αμέσως την προθεσμία προσβολής που αναφέρει η απόφαση. Ποσά σύνταξης του θανόντος που πιστώθηκαν χωρίς να οφείλονται δεν αποτελούν αναδρομικά της δικής σου σύνταξης. Το SINTAXI.NET είναι ανεξάρτητος ενημερωτικός ιστότοπος, όχι επίσημη υπηρεσία· η ατομική κρίση ανήκει στον e-ΕΦΚΑ.
Συχνές ερωτήσεις
Η σύνταξη του θανόντος μεταβιβάζεται αυτόματα στον σύζυγο;
Όχι, χρειάζεται αίτηση σύνταξης λόγω θανάτου και έλεγχος των προϋποθέσεων από τον e-ΕΦΚΑ. Η ληξιαρχική δήλωση θανάτου δεν αρκεί, ούτε η ιδιότητα του κληρονόμου δημιουργεί από μόνη της συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Αν εργάζομαι ή παίρνω δική μου σύνταξη, μειώνεται η σύνταξη λόγω θανάτου;
Η περικοπή κατά 50% μετά την τριετία λόγω εργασίας ή άλλης σύνταξης καταργήθηκε με την τροποποίηση που ψηφίστηκε στις 21 Ιουλίου 2026. Ο επιζών διατηρεί το ποσοστό 70% χωρίς χρονικό περιορισμό για αυτούς τους λόγους. Οι ήδη περικομμένες συντάξεις αποκαθίστανται, με τις πρώτες αυξήσεις στις συντάξεις Σεπτεμβρίου 2026.
Το παιδί πρέπει να σπουδάζει για να παίρνει σύνταξη λόγω θανάτου;
Όχι, δεν υπάρχει προϋπόθεση σπουδών για το άγαμο παιδί μέχρι τη συμπλήρωση του 24ου έτους. Το βασικό ποσοστό κάθε δικαιούχου παιδιού είναι 25% της σύνταξης του θανόντος, με εφαρμογή των κανόνων συνολικού ορίου και επιμερισμού. Για συνέχιση λόγω αναπηρίας πέρα από το ηλικιακό όριο απαιτείται ειδικός έλεγχος.
Μπορώ να πάρω σύνταξη αν ο θανών δεν είχε συνταξιοδοτηθεί;
Ναι, μπορεί να υπάρχει δικαίωμα και από θάνατο ασφαλισμένου που δεν είχε λάβει σύνταξη. Ο e-ΕΦΚΑ ελέγχει αν καλύπτονται οι ασφαλιστικές προϋποθέσεις λόγω θανάτου, ανάλογα με τον πρώην φορέα και την περίπτωση. Δεν απαιτείται να είχε συμπληρώσει ο θανών το γενικό όριο ηλικίας σύνταξης γήρατος.
Αν αργήσω να κάνω αίτηση, θα πάρω όλα τα αναδρομικά;
Δεν είναι δεδομένο ότι θα καταβληθούν όλα τα ποσά από τον μήνα μετά τον θάνατο. Η καθυστερημένη αίτηση μπορεί να περιορίσει την αναδρομικότητα, ανάλογα με το εφαρμοστέο πλαίσιο. Υπόβαλε έγκαιρα την αίτηση και ζήτησε από τον e-ΕΦΚΑ διευκρίνιση για την ημερομηνία έναρξης και την περίοδο που μπορεί να πληρωθεί.